Skip to content

Założenia teoretyczne w intuicjach problemu świadomości

Mikołaj Kotuła

Roczniki Filozoficzne June 29, 2026 Peer reviewed DOI: 10.18290/rf26742.6 via OpenAlex

Summary

The existence of non-inferential intuitions about consciousness is questionable, as they may be entangled with theoretical concepts and ambiguities in language. These so-called problem intuitions are often influenced by philosophical arguments rather than being purely intuitive. To accurately understand these intuitions, a layperson must be introduced to the appropriate theoretical context, which contradicts the idea of their non-inferential nature.

Study at a glance

Key finding The main thesis is that the existence of non-inferential intuitions regarding consciousness is doubtful, as they are likely intertwined with theoretical concepts.

Abstract

W jaki sposób powstają intuicje orzekające o istnieniu problemu ze świadomością i próbami jej fizycznego wyjaśnienia? W literaturze przedmiotu intuicje tego rodzaju dzielą się na inferencyjne, czyli wynikające z filozoficznych argumentów oraz nieinferencyjne, czyli poprzedzające filozoficzne argumenty. Ważne są intuicje nieinferencyjne, ponieważ poprzez swoją generyczność mają być w związku przyczynowym z jakimś uniwersalnym mechanizmem poznawczym. Wyjaśnienie procesu ich generowania mogłoby rzucić światło na rolę przyczynową świadomości i samą naturę świadomości. Moja główna teza jest taka, że samo istnienie nieinferencyjnych intuicji jest wątpliwe. Uważam, że sądy problematyzujące świadomość (zwane intuicjami problemu) są silnie uwikłane w teoretyczne koncepcje oraz obarczone są polisemicznością (wieloznacznością) słów, przez co albo są intuicjami inferencyjnymi, albo nie są intuicjami problemu per se. Powyższe twierdzenia uzasadniam poprzez analizę takich pojęć, jak świadomość fenomenalna, niemożliwość i fizykalność. Wykazuję, że istnieje znaczny dystans teoretyczny między pojęciami potocznymi a filozoficznymi oraz że niektóre potoczne pojęcia cechują się niskim stopniem semantycznej izolacji, tj. nie są izolowane od nieistotnych filozoficznie znaczeń. Oznacza to, że są podatne na polisemiczność i niewłaściwe zrozumienie przez laika przedmiotu odniesienia intuicji. Dlatego, aby laik rozumiał i poprawnie odnosił intuicje problemu, musi zostać wprowadzony w odpowiedni kontekst teoretyczny, co łamie warunek nieinferencyjności.

Tags

Comments

No comments yet.

Log in to comment