Skip to content

Algı Kuramı Olarak Yönelimselcilik Aleyhine Bir Argüman

Yavuz Recep Başoğlu

MetaZihin Yapay Zeka ve Zihin Felsefesi Dergisi December 31, 2025 Peer reviewed DOI: 10.51404/metazihin.1760166 via OpenAlex

Summary

The perception problem asks what constitutes phenomenal character, especially in hallucinations and illusions. Intentionalism is often presented as a fourth alternative to sense-datum theory, naive realism, and adverbialism. This article argues that intentionalism does not offer a unique solution to the perception problem; any solutions it can offer reduce to options already available to non-intentional theories. The argument follows the distinction between approaches that accept a direct object and those that reject it.

Study at a glance

Design theoretical or philosophical paper
Key finding Intentionalism does not offer a unique solution to the perception problem; its solutions reduce to options already available to non-intentional theories.

Abstract

Algı problemi, özellikle halüsinasyon ve illüzyon örneklerinde, fenomenal karakterin ne tarafından oluşturulduğu sorusu olarak belirir: Karşımızda sandığımız nesne yoksa, deneyimde bize ne sunulur? Literatürde yönelimselcilik çoğu kez duyu-verisi kuramı, naif gerçekçilik ve zarfçılığa dördüncü bir alternatif olarak sunulur. Bu makale bu ortodoksiye itiraz etmekte ve şu temel iddiayı savunmaktadır: Yönelimselcilik algı problemine özgün bir çözüm sunmaz; sunabileceği tüm çözümler, yönelimsel olmayan kuramların zaten benimseyebileceği seçeneklere indirgenir. Argüman, (i) dolaysız bir objeyi (veya fenomenal karakteri oluşturan bir varlığı) kabul eden yaklaşımlarla (ii) dolaysız objeyi reddeden yaklaşımlar arasındaki ayrımı izler. İlk durumda yönelimselcilik, sıradan olmayan bir obje ya da gerçekleşmemiş özellik-kompleksi postüle eden mevcut kuramlarla yapısal olarak çakışır; ikinci durumda ise zarfçılığın bir versiyonuna çöker. Sonuç olarak yönelimselcilik, rakiplerine gerçek bir alternatif olamaz. Böylece makale, tartışmayı “yönelimsel içerik” etrafındaki belirsizliklerden arındırarak, algı kuramlarının algı problemine verdikleri yanıtları sistematik bir taksonomi içinde karşılaştırmakta, literatürdeki “dördüncü seçenek” iddiasını zayıflatmakta ve bunun metodolojik sonuçlarını da ortaya koymaktadır.

Tags

Comments

No comments yet.

Log in to comment