William James’in Gifford Konferansları ve The Varieties of Religious Experience İsimli Eserinin Yankıları Üzerine Bir Analiz

William James received the first official invitation to deliver the Gifford Lectures in 1898. Originally planned as two series—descriptive and metaphysical—the lectures were presented as a single series because the descriptive part unexpectedly lengthened, postponing the metaphysical part. The first series began in Edinburgh on 16 May 1901 and was published as a book in 1902 titled 'The Varieties of Religious Experience, a Study on Human Nature.' The book achieved serious success. James not only describes religious experiences but also justifies them, viewing them as inspired due to their extraordinary character, even when judged pathological by strict psychiatric criteria.

Study at a glance

Abstract

James, Gifford Konferanslarına ilk resmi daveti 1898 yılında almıştır. Aslında "betimsel" ve "metafizik" olmak üzere iki seri olarak planlanan konferanslar, "betimsel" bölümün beklenmedik şekilde uzaması sebebiyle tek bölüm olarak sunulabilmiş ve "metafizik" bö- lüm bir başka vesileyle ele alınmak üzere ertelenmek durumunda kalmıştır. Konferansla- rın ilk serisi ise 16 Mayıs 1901’de Edinburgh’da başlamıştır. 1902 yılında basıma hazır hale getirilen bu konferanslar "The Varieties of Religious Experience, a Study on Human Nature (Dini Tecrübenin Çeşitleri, İnsan Doğası Üzerine Bir Çalışma)" adıyla kitap olarak yayınlanmıştır. Bu kitap da en az konferanslar kadar ciddi bir başarı elde etmiştir. James, dini tecrübeleri bu tecrübeler katı psikiyatrik ölçütlere göre patolojik olarak de- ğerlendirilse de olağanüstü karakteri sebebiyle bir anlamda ilham edilmiş olarak görerek sadece tasvir etmekle kalmayıp aynı zamanda haklılaştırmaktadır. O, inanan insanın bi- lincinin sıcaklığını tıpkı hissedildiği gibi taşımaya çalışmış, bireyin dini değerleri yücelt- mesiyle ilgilenmiştir. Ona göre bu duyguların ifade edilebilmesi için bu duygulara sempa- tik bir yaklaşım gösterilmelidir. Dolayısıyla kitabın özellikle son kısmında, dini tecrübe iddialarının James tarafından savunulduğu görülmektedir. James’in şahsında felsefe, dinî tecrübenin hakikatini teyit etmiştir.